www.bakimplanlari.com

Gönderen Konu: Sıvı-elektrolit bozukluklarının tedavisinde kullanılan solüsyonlar  (Okunma sayısı 6251 defa)

mustoloji

  • Y
  • K
  • *****
  • İleti: 350
Sıvı-elektrolit bozukluklarının tedavisinde kullanılan solüsyonlar
Kristaloid solüsyonlar
1) Dekstrozlu solüsyonlar; (%5, %10, %20, %30 )
2) NaCl’li solüsyonlar; (%0.9, %0.45, %3, %5)
3) Dekstroz ve NaCl’li solüsyonlar;
                 % 5 Deks. + %0.2 NaCl
                 % 5 Deks. + %0.45 NaCl
                 % 5 Deks. + %0.9 NaCl
Multiple elektrolit solüsyonları
         Ringer solüsyonu
         Ringer laktat solüsyonu
         % 5 Deksttrozlu Ringer laktat solüsyonu
         Isolyte M
         Isolyte P
         Isolyte S
Sıvı-elektrolit bozukluklarının tedavisinde kullanılan solüsyonlar
Kolloid solüsyonlar
Dekstran 40 (Rheomacrodex)
Dekstran 70 (Macrodex)
HES 200/0.5 (Hemohes)
HES 450/0.7 (Bioplasma)
Modifiye sıvı jelatin (Gelofusine)
Polijelin (Haemaccel)

   İV sıvı tedavisi kristaloidlerin, kolloidlerin veya her ikisinin kombinasyonunu içerir. Kristaloid solüsyonlar düşük-molekül ağırlıklı iyonların (tuzlar) glukozla birlikte veya glukozsuz sulu çözeltileridir.
   Kolloid solüsyonlar tuzların yanı sıra proteinler veya büyük glukoz polimerleri gibi yüksek-molekül ağırlıklı maddeleri içerir.  Kolloid solüsyonlar plazma kolloid osmotik basıncının idamesini sağlarlar ve büyük kısımları damar içinde kalır.
Kristaloid Solüsyonlar
Su ve elektrolit kayıplarının birlikte görüldüğü durumlarda izotonik elektrolit solüsyonları (replasman solüsyonları) kullanılmalıdır. Primer kan kayıplarında, izotonik kristaloid kolloidler ile birlikte kullanılmalıdır.
Dekstrozlu solüsyonlar
Hipotonik olan %5 dekstroz, tek başına su kayıplarında ve sodyum kısıtlaması olan hastalarda idame solüsyonu olarak kullanılır.

%5 dekstroz tek başına verilirse, infüze edilen su total vücut suyuna eşit olarak dağılır.

%5 dekstroz ayrıca NaCl içeren solüsyonlarla birlikte tonisiteyi sağlama ve açlığa bağlı ketozis ve hipoglisemiyi önleme de kullanılır.

%10 ve daha konsantre dekstroza solüsyonları elektrolit içermez ve sadece parental nutrisyonun bir komponenti olarak kullanılır.
NaCl’li solüsyonlar
Temel replesman solüsyonu olan serum fizyolojik (normal salin, %0.9 NaCl içerir) tuz ve su kaybının olduğu durumlarda kullanılır.

Serum fizyolojik infüze edildiği zaman tüm ekstrasellüler sıvıya dağılır. (bu şekilde yaklaşık %20’si damar içinde kalırken, %80’i intersrisyel aralığa geçer.)

Büyük hacimlerde verildiği zaman klor içeriği fazla olduğu için, dilüsyonel hiperkloremik asidoza yol açar, çünkü plazma klor konsantrasyonu yükseldiği sürece bikarbonat konsantrasyonu düşer.
NaCl’li solüsyonlar
SF hipokloremik metabolik alkalozda ise tercih edilen bir kristaloiddir.

%3-20’lik hipertonik NaCl şiddetli semptomatik hiponatremi tedavisinde kullanılır.

Bazı otoriteler hipovolemik şoktaki hastaların resüsitasyonunda %3-7.5’luk NaCl solüsyonlarının ilk tercih olarak kullanımı önerilmektedir.
Multiple elektrolit solüsyonları
Ringer laktat, ekstrasellüler sıvı kompozisyonu üzerine en az etkisi olan solüsyondur.

Bu solüsyon en fizyolojik kristaloiddir ve büyük hacimler gerektiği zaman ve ayrıca ketoasidozda tercih edilmelidir. Ancak pratikte 24 saatte 2 litrenin üzerinde nadiren kullanılır.

Çünkü laktat karaciğerde Cori siklusu ile glukoza dönüşürken bikarbonat ortaya çıkar ve bu miktar çok olursa metabolik alkaloza neden olur.
Multiple elektrolit solüsyonları
KC yetmezliğinde ise, laktat birikerek laktik asidoza neden olabilir.

Diabetik hastalarda hiperglisemiye yol açabileceği için laktatlı solüsyonlardan kaçınılmalıdır.

Laktatlı solüsyonların kullanılamayacağı bu gibi durumlar için laktat içermeyen ringer solüsyonu bir alternatif olarak kullanılabilir. 
Multiple elektrolit solüsyonları
İsolyte M; postoperatif dönemde minimum enerji gereksiniminde ve günlük elektrolit ihtiyacının özellikle de potasyum ve fosfat kayıplarının karşılanmasında kullanılır.

İsolyte S; ringer laktata alternatif olarak kullanılır. Laktat yerine asetat ve glukonat içerir.
Kolloid solüsyonlar
İnsan albumini dışındakiler sentetik ürünlerdir. Yüksek molekül ağırlıklı maddelerin kolloid osmotik aktivitesi bu solüsyonların damar içinde kalmasını sağlar. Kristaloid solüsyonların intravasküler yarı ömürleri 20-30 dakika iken kolloid solüsyonların çoğunun invasküler yarı ömürleri 3-6 saattir.
Kolloid solüsyonlar
Kolloid solüsyonları isokolloidoosmotik (plazma kolloid osmotik basınca yakın değerlerde kollod osmotik basınç içeren) veya hiperkolloidoosmotik hazırlanmışlardır.
 
İsokolloidoosmotik olnalar intravasküler volümüinfüze edildikleri kadar arttırırlar.
Hiperkolloidoosmotikler ise


   Yara drenajı ya da nazogastrik dekompresyon gibi anormal yollardan sıvı kaybı olan hastalar
   Diüretik ilaç alan hastalar
   Dehidratasyon nedeniyle fazla sıvı alması gereken hastalar
   Overhidrasyon ya da esktraselüler sıvı volüm fazlalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması uygulanan hastalar
   Sıvı gereksinimini yeterli düzeyde karşılayamayan hastalar (örn. yaşlılar)

   Aldığı çıkardığı sıvı izlemi yapılırken bilinci yerinde olan hastalara işlemin nasıl yapılacağı çok açık bir biçimde anlatılmalıdır. Çünkü işlemin yapılabilmesi hastanın işbirliğine bağlıdır. 
   Hastaya aldığı tüm sıvıların (su, süt, çay, meyve suyu, ayran vb) ve yarı sıvı besinlerin (çorba, yoğurt, muhallebi vb) mutlaka ölçüleceği anlatılmalıdır.

   Hastaya idrarını mutlaka bir kaba yapması gerektiği yada biriktirmesi söylenmeli
   Hastada mevcut bütün drenlerden, kateter veya tüplere gelen miktarlar çıktı olarak kaydedilmeli
   Hastanın kusma veya ishali mevcut ise günde ya da 8 saatte kaçkez çıktığı ve içeriği bilinmeli
   Terlemesi olup olmadığı da dikkate alınmalı

   Aldığı çıkardığı sıvı izlemi yapılırken irrigasyon ya da venöz kateter yıkama miktarları atlanmamalı
   Hastaya önerilen total sıvı haricinde eklenen elektrolit solüsyonları, antibiyotik miktarları ya da oral ilaç alımında alınan sıvılar dikkate alınmalıdır (yapılan bir çalışmada bu yolla günde 250-475 cc su alındığı saptanmıştır).
   Hastanın aldığı katı besin miktarı da dikkate alınmalı. Beslenme problemi olmayan hastalarda katı besinlerle günlük sıvı alımı 1100 ml’dir.
Hemşire bakım planı örnekleri ve hemşirelik tanılarının tek adresi http://http://hemsire.bakimplanlari.com[url]